Fritiof’un Destanı – Esaias Tegnér

“Günbatımı ne güzel,” dedi Perovski arkasına dönüp, “sanki Moskova yanıyor; haçlar, çan kuleleri sanki yanan bir geminin direkleri gibi…” Avrora bağırdı: “Aman büyükanne, Moskova yanıyor!” Araba durdu. Herkes ufuktaki kızıl parıltıya bakarak farklı varsayımlarda bulunuyordu. Şüphesiz, Moskova’yı işgal eden Fransızlar kenti ateşe vermişlerdi.

Rus edebiyatının altın çağının en değerli yazarlarından Grigori Petroviç Danilevski (1829-1890), bu görkemli romanda, Fransız Devriminin ilkelerini Rus topraklarına taşıma iddiasıyla 1812’de Moskova önlerine kadar gelen Napolyon ordularının şehri kuşatmasını ve ona karşı koyan direnişi anlatıyor. Ancak Savaş ve Barış’ı yazan Tolstoy gibi, Danilevski de yarattığı unutulmaz karakterler ve çarpıcı kurguyla edebi insanlık durumlarını eserinin merkezine yerleştirerek askeri savunmanın ve saldırının çok ötesine geçiyor. Türkçeye ilk kez çevrilen Moskova Yanıyor romantik, dramatik, epik öğeleriyle okurlarını mest edecek gerçek bir şaheser.

Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayınız.

1960’lı yılların ilk yarısında, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin ağır havası içinde bir öğretmen, Bedia Tuncer, sessiz kalmış ruhlara ses oldu. Hastalarını şiirin iyileştirici diliyle buluşturdu; içlerinde biriken acıyı, arzuyu, umudu kelimelere dökmeye teşvik etti.

1964’te mütevazı bir şiir kitabı olarak ortaya çıkan Akıl Hastalarının Yazdıkları Şiirler: İnilti, yalnızca bir antoloji değil; unutulmaya direnmiş hayatların, yarım kalmış hikâyelerin, görünmeyen ıstırapların usulca konuşan sesi oldu.

Bir dizede “Kör olası çöpçüler, aşkımı süpürmüşler” diyen o ince mizah ve iç burkan trajedi, insan ruhunun çatlaklarında filizlenen hayatı bize fısıldayan İnilti, sadece edebiyat tarihi ve psikiyatri tarihi için önemli olmakla kalmayan; insan aklının sınırlarında, insan kalbinin kıyılarında yazılmış çarpıcı bir “insanlık belgesi”dir.

Burada bir araya gelen şiirlerde bazen bir hastane odasının soğuk duvarlarında yankılanan acı bir gülüşü, bazen gecenin içinde kaybolmuş derin bir sitemi duyacaksınız.

İnilti’de her şiirle birlikte, insan olmanın en çıplak, en sahici yüzüyle karşılaşacaksınız.

Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayınız.

“Aralık 1910’da ya da o civarda, insanın karakteri değişti” diyen Virginia Woolf, edebi modernizmin en çığır açıcı yazarlarından biri olarak, Bay Bennett ve Bayan Brown’da dilin ve edebiyatın gücünü mercek altına alıyor. Cambridge’teki “Heretics” adlı topluluğa verdiği bir konferans metninden hareketle bu denemesinde Woolf, dilin insanları nasıl tanımladığını, yazarların bu tanımı nasıl şekillendirdiğini ve edebiyatın gerçekliği nasıl yansıttığını derinlemesine sorguluyor.

Woolf, Jane Austen’ın karakteri Bay Bennett’ı ve kendi hayali karakteri Bayan Brown’ı karşılaştırarak, yazarların dil aracılığıyla yarattığı karakterlerin ne kadar gerçekçi olabileceği sorusunu soruyor. Woolf’un o dönemde yakın ilişkide olduğu Sigmund Freud’un etkisinde kaleme aldığı eser, edebiyatın insan doğasını anlama ve dünyayı farklı bir perspektifle görme imkânı sunduğunu vurguluyor.

Woolf’un akıcı ve düşündürücü üslubu, okuru edebiyatın derinliklerine bir yolculuğa çıkarıyor. Bay Bennett ve Bayan Brown Woolf hayranları, edebiyatseverler, hatta yazarlar için kaçırılmayacak bir eser.

Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayınız.