Taras Şevçenko, modern Ukrayna milli bilincinin şekillenmesinde büyük rol rol oynamış bir şair olmanın ötesinde, sözü halkının kaderini değiştiren peygamberane bir figür, Doğu Avrupa Romantizmini politik bir programa dönüştüren ulus-kurucu bir sestir.

Serflikten özgürlüğe uzanan hayatı, Güzel Sanatlar Akademisindeki başarıları ve Çarlığın uzak diyarlarında geçen sürgün yılları, onun şiirini adeta milli bir kefarete dönüştürmüştür. Bu nedenle Kobzar – Siyasi, Toplumsal ve Dini Şiirler modern Ukrayna’nın hafıza, dil ve kimlik üzerinden nasıl inşa edildiğini gösteren olağanüstü bir kaynaktır.

Bu olağanüstü zenginlikteki şiir seçkisi, Türkçede ilk kez yer alan Kobzar’ın içeriğini sonraki dönemlerin şiirleriyle besleyip büyüterek, Şevçenko’nun düşünsel ve poetik dünyasını geniş bir ufukta sunuyor.

Buradaki şiirler, 19. yüzyıl Rus İmparatorluğunun kolonyal düzenini, Ukrayna’nın kültürel teslimiyetçiliğini ve sonrasında bir halkın kendisini yeniden var etme mücadelesini katman katman görünür kılıyor.

Titiz çeviri ve bağlamsal açıklamalarla hazırlanan bu antoloji, Şevçenko’yu sadece usta bir şair olarak değil, hürriyet aşkının en güçlü temsilcilerinden biri olarak, Namık Kemal’den Nazım Hikmet’e komşu kılacak şekilde yeniden konumlandırıyor.

Bu eser, Ukrayna edebiyatının temel metinlerine açılan bir kapı olmanın ötesinde, milli kimlik, dil politikaları ve Romantizm üzerine çalışan herkes için kalıcı bir başvuru kaynağı niteliğinde…

Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayınız.

1960’lı yılların ilk yarısında, Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin ağır havası içinde bir öğretmen, Bedia Tuncer, sessiz kalmış ruhlara ses oldu. Hastalarını şiirin iyileştirici diliyle buluşturdu; içlerinde biriken acıyı, arzuyu, umudu kelimelere dökmeye teşvik etti.

1964’te mütevazı bir şiir kitabı olarak ortaya çıkan Akıl Hastalarının Yazdıkları Şiirler: İnilti, yalnızca bir antoloji değil; unutulmaya direnmiş hayatların, yarım kalmış hikâyelerin, görünmeyen ıstırapların usulca konuşan sesi oldu.

Bir dizede “Kör olası çöpçüler, aşkımı süpürmüşler” diyen o ince mizah ve iç burkan trajedi, insan ruhunun çatlaklarında filizlenen hayatı bize fısıldayan İnilti, sadece edebiyat tarihi ve psikiyatri tarihi için önemli olmakla kalmayan; insan aklının sınırlarında, insan kalbinin kıyılarında yazılmış çarpıcı bir “insanlık belgesi”dir.

Burada bir araya gelen şiirlerde bazen bir hastane odasının soğuk duvarlarında yankılanan acı bir gülüşü, bazen gecenin içinde kaybolmuş derin bir sitemi duyacaksınız.

İnilti’de her şiirle birlikte, insan olmanın en çıplak, en sahici yüzüyle karşılaşacaksınız.

Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayınız.

“Günbatımı ne güzel,” dedi Perovski arkasına dönüp, “sanki Moskova yanıyor; haçlar, çan kuleleri sanki yanan bir geminin direkleri gibi…” Avrora bağırdı: “Aman büyükanne, Moskova yanıyor!” Araba durdu. Herkes ufuktaki kızıl parıltıya bakarak farklı varsayımlarda bulunuyordu. Şüphesiz, Moskova’yı işgal eden Fransızlar kenti ateşe vermişlerdi.

Rus edebiyatının altın çağının en değerli yazarlarından Grigori Petroviç Danilevski (1829-1890), bu görkemli romanda, Fransız Devriminin ilkelerini Rus topraklarına taşıma iddiasıyla 1812’de Moskova önlerine kadar gelen Napolyon ordularının şehri kuşatmasını ve ona karşı koyan direnişi anlatıyor. Ancak Savaş ve Barış’ı yazan Tolstoy gibi, Danilevski de yarattığı unutulmaz karakterler ve çarpıcı kurguyla edebi insanlık durumlarını eserinin merkezine yerleştirerek askeri savunmanın ve saldırının çok ötesine geçiyor. Türkçeye ilk kez çevrilen Moskova Yanıyor romantik, dramatik, epik öğeleriyle okurlarını mest edecek gerçek bir şaheser.

Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayınız.

Yirminci yüzyıl Amerikan edebiyatının en sıradışı eserlerinden biri olan Spoon River Antolojisi, kurgusal bir kasabanın vefat etmiş insanlarının bakış açılarından yazılmış bir şiir koleksiyonudur. Her bir şiir, o şiire adını veren kişinin mezar yazıtı olarak kurgulanmıştır.

Bu yazıtlarda, Spoon River adlı bu farazi Amerikan Orta Batı kasabasının mezarlığına gömülen 250 kişinin yaşam öyküleri birbirine bağlanarak hayatları ve ölümleri anlatılır; üstelik aşkları ve nefretleri, başarıları ve başarısızlıkları, sırları ve suçları da ifşa edilir.

Spoon River Antolojisi 1915’te ilk kez yayınlandığında, cinsellik, ahlaki çürüme ve ikiyüzlülük konularındaki açık sözlü yaklaşımı nedeniyle büyük bir sansasyon yarattı.

Amerikan kasabasının değerlerine yönelttiği eleştirel bakış açısı birçok yazarı etkiledi. Yayınlanışıyla beraber, Edgar Lee Masters’ın yanı sıra Carl Sandburg, Vachel Lindsay ve Theodore Dreiser gibi isimlerin temsil ettiği “Şikago Rönesansı” hareketinin en önemli köşe taşlarından biri hâline geldi.

Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayınız.

Koç Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat bölümü öğretim üyesi, şair ve çevirmen Nazmi Ağıl yakın zamanda Nasrettin Hoca fıkralarını bugünün okurlarına yeniden anlatmıştı.

Şimdi de dünya edebiyatına mâl olmuş masalları kendine özgü mizahı ve akıcı şiir diliyle tekrar kaleme alıyor.

Fakat bu defa yolunda gitmeyen bir şeyler var. Çünkü Ağıl, Kurbağa Prens’e Rapunzel’e, Bremen Mızıkacıları’na, Kırmızı Başlıklı Kız’a, Keloğlan’a, Çizmeli Kedi’ye ve daha nicelerine günümüz insanının sorgulayıcı bakış açısıyla yaklaşıp onları popüler kültür öğeleriyle yoğuruyor.

Böylelikle, tanıdık şekilde başlayan masallar, yepyeni bir yorumla, son derece şaşırtıcı bir sona varıyor.

Kısaca Modifiye Masallar belirli bir yaşa değil, masalların orijinal hallerini
bilen, çocuklar başta olmak üzere, her yaştan okura çok renkli ve eğlenceli bir deneyim sunuyor.

Kitaptan bir bölüm okumak için tıklayınız.